पुण्डरी अर्याल
पुण्डरी अर्याल

अध्यात्मको बाटोमा २, ( शिक्षा र ज्ञान),

 

 

 

 

शिक्षित व्यक्ति हुदैमा कोइ पनि ज्ञानी हुदैन, बरु शिक्षित व्यक्तिहरुले त म धेरै शिक्षित छु भन्ने घमण्ड पालेका हुन्छन फोस्रा कुरा छाटेर अरुलाई निच्याउने प्रयास गरिरहेका हुन्छन | शिक्षा सहितको ज्ञान हुन् सक्यो भने मात्र त्यो व्यक्ति नै सर्बमान्य हुन् सक्छ, गुरु हुन् सक्छ | ज्ञानीपुरुष यो समाजलाई सम भाबले हेर्न सक्दछ | उसले साक्षीभावले यो संसारलाई देख्दछ | न त उसले आफ्नो मान खोजेको हुन्छ न त उसले ती आडम्बरीलाइ महत्व नै दिन्छ | उसले हरेक मनुस्यमा इश्वर देख्न सक्छ, प्रत्येक मनुष्य तथा प्राणिजगतप्रति प्रेमभाब राख्न सक्दछ | एउटा दृष्टान्त छ | एक जना ऋषि जंगलमा तपस्या गरेर बसेका हुन्छन, उनको कुटीमा एक दिन एउटा सुगाको बच्चा आउछ | ऋषिले त्यस सुगालाई पाल्दछन | केहि काल पछी उनि कुटी त्यागेर अन्त्कतई जान परेको हुन्छ तर सुगालाई छोडेर जादा ब्यादाले उसलाई जालमा पारेर मार्न सक्छ भनेर पिर लाग्छ र सुगालाई शिक्षित बनाउन तिर लाग्छन | सुगाले मान्छेले जे सिकाउछ त्यही कुरा बोल्न सक्दछ | उनलाई त्यस्तै लाग्छ | उसलाई सिकायो भने शिकारिबाट बच्न सक्छ भनि ऋषिले सुगालाई पढाउँन थाले | ब्यादा आउछ , जाल बिछ्याउछ, जालमा खानेकुरा राख्छ, खानेकुरा खानजादा झालमा पर्छस, ब्यादाले घरमा लैजान्छ, काटेर खान्छ | भनेर सिकाउछन सुगाले पनि त्यसलाई हुबहु बोलेर सुनाउन सक्ने भयो | अब ऋषि ढुक्क भएर उनि बाहिर गय | अर्को दिन व्यदाले सिकार खोज्न जाल लिएर जंगलमा पसेको थियो | घुम्दै त्यस कुटी नजिक आयो सुगालाई देखेर जाल बिछ्याउन थाल्यो , सुगाले बोल्दै थियो ब्यदा आउछ, जाल बिछ्याउछ, जालमा खानेकुरा राख्छ, खान जादा,जालमा पर्छस, बन्दै भुर्र उडेर झालमा खानेकुरा खान पुग्छ | सुगा जालमा परिसकेको छ | उसले बोल्दै छ | ब्यदा आउछ, जाल बिछ्याउछ, खाने कुरा जालमा राख्छ, खान गईस भने जालमा पर्छस, ब्यदाले घरमा लैजान्छ तलाई काटेर खान्छ | ब्यदाले घर लिएर गयो सुगालाई मार्न चक्कु उध्याएर काटन तयार भयो | सुगाले बोल्दै थियो, ब्यदा आउछ, जाल बिछ्याउछ, खाने कुरा जालमा राख्छ, खान गईस भने जालमा पर्छस, ब्यदाले घरमा लैजान्छ तलाई काटेर खान्छ | यो एउटा ज्ञान बिनाको शिक्षाको दृष्टान्त हो | ज्ञानसगैको शिक्षाले मात्र मानब जीवन सफलीभूत हुन्छ | शिक्षाले वा शिक्षित हुदैमा उ संग ज्ञान नहुन सक्छ | उसको ब्यबहार, उसले एकअर्कालाई गर्ने कर्मबाट मात्रै मान्छेलाई ज्ञानी हो होईन भनेर चिन्न सकिन्छ |जति सुकै शैक्षिक प्रमाण पत्र भिरे पनि अध्यात्मिक छैन भने उ ज्ञानी हुनै सक्दैन | उ संग दयाभाव आउनै सक्दैन, अध्यात्मिक छैन भने उसले अविवेकी काम गर्छ, मैले जसो गरेपनि म ठुलो मान्छे हो भन्ने  भ्रम त्यसमा जागृत हुन् पुग्दछ | उसलाइ समाजले बिध्दान भनेर सम्मान गरेका हुन्छन तर त्यस्ता व्यक्तिले कुकृत्य गरिरहेका हुन्छन | शिक्षाको आडम्बरले भ्रष्ट्राचार, अनैतिक कार्यलाइ छेक्न खोजिरहेकै पाउछौ | ती अनैतिक कार्यको भर्सना गर्न ज्ञानी पुरुष पछी पर्न हुदैन | लोभ लालचमा परेर अनैतिक कार्यको समर्थन गर्नु अथवा चुप बस्नु पनि पाप हो | प्रत्येक मनुस्यले आफ्नो स्वस्थ शरीर र आत्मा सुध्दी गराउन कै लागि पनि योगा र ध्यानको मार्ग अपनाउन आवस्याक छ |

पुण्डरी अर्याल
पुण्डरी अर्याल

Leave a Reply