क्रमश :

जब चक्रपानिका दुवै बुहारी घर आए । जुनालाई घरधन्दामा धेरै सजिलो हुदै गैराखेको थियो । घर आँगन लिप पोत गरेर सफा सुकिलो देखिन्थ्यो । गोठमा भएका गाइ वस्तुहरु पनि मोटाउन थालेका थिए । घाँस दाउराको घरमा कमि भएन, खेतीपाती पनि समयमा मल पानि मिले पछि मनग्ने फलेको थियो । जुना तर्फ जन्मेको छोरा  बाबुराजालाइ  दुवै बुहारीहरुले तेल घस्दिने देखि लिएर स्याहार सुसार गर्न तछाड मछाड गर्दथे ।

 सुरु स्रुरुमा जसका बुहारी पनि मिलेका देखिने हुन्छ नै,  समय बित्दै जादा भात भान्साबाट खिचलो भएको सुनिन्थ्यो । त्यसमा पनि सानिमा सासु जत्ति मिलाए पनि मिल्ने जात ! त्यो कुरा जुनाको घरमा नहुने कुरा भएन ।  जुना फेरी गर्भवती भईन ।  कान्छी सासुले भताभत छोरा जन्माइन भने खुदो खाउला भनेर छरछिमेकीले  पनि दुवै बुहारीलाई उक्साउन थाले । बिस्तारै पधेर्नीहरुमा गाइगुइ शुरु हुन् थाल्यो । 

अब चक्रपाणिका घरमा अलि अलि खिचलो हुन् थालेको कुरा जिम्माल दाइलाई थाहा नहुने कुरै भएन । यहि मौका पारेर भाइलाई आफ्नो पक्षमा हुनको लागी फकाउन थाले । चक्रपाणिले पनि कुरो त बुझेका थिए । घरमा यसरि धेरै दिन त चल्दैन ! अब यिनीहरुलाई मिलाएर अर्को घर बनाइ छुट्याई दिउला त्यसैको धुनमा लागेका थिए । दाइसंगको मनमा केहि कसर रहेपनी एक दमै बिरोधि हुन् सकेका थिएनन, चक्रपाणि । बुहारीहरुले गाउलेले कुरा गरेको साच्चै नै हो कि ? सानिमा सासुले छोरै  छोरा पाइन् भने त हाम्रो अंश खोट्टीने भो ।

 यो कुरा आफ्ना आफ्ना लोग्ने पदम र दुर्गालाई सुनाएका थिए । तर पदम र दुर्गाले भर्खरै हामीलाई अंश चाहियो भनेर मुख फोडन भने सकेका थिएनन । सानिमा जुनाले पनि राम्रै ब्यबहार गरेकी हुनाले रेख लाउने कुनै ठाउँ थिएन ।  बुहारि हरुले भने सानिमा सासुले छोरै छोरा जन्माइन भने त हाम्रो सम्पत्ति खोटीने भयो भनेर आफ्ना माइती कंहा गएर सुनाए । माइतीहरुलाई हो तनि भन्ने लाग्यो । हुन पनि छोरा जन्मिदै गए भने भएको सम्पत्तिमा चिरा पार्ने नै त हो ! 

चक्रपानीले  छोरा बुहारीबाट सन्तान नभएसम्म किन पो छुट्याउने ? 

त्यसपछि सोचौला भन्दै थिए । यता बुहारी भने अंश खोटिंछ कि भनेर आत्तिएका थिए । अंश तत्काल नहुने देखेर उनीहरुले सानिमासासुले  अब छोरा नपाउन, पाई हाले पनि नबाचुन भन्ने जुक्ति माइतीले उनीहरुलाई दिए । त्यो उपाए थियो देवी देवता साक्षी राखी भाकल गर्ने । त्यहि उपाए रची उनीहरुले पंचवली दिने भाकल गरेर माइतीबाट फर्किए ।  

यो कुरा गाउमा पनि पधेर्निहरुबाट जुनाले थाहा पाइन् । जुनाले थाहा पाएर  चक्रपाणिलाइ भनिन, चक्रपानिले यस्ता कुराको पछि नलाग ! भनेर जुनालाई चुप गराए । जुनालाई माया गर्ने उनका साथीहरुले जुना यो भाकल भन्ने कुरा  साच्चै पुग्छ हेर हामीले भनेको मान भाकललाइ निस्तेज पार्न फेरी तैले दोब्बर पाँच बलि दिन्छु भनेर गरिस भने यो तेरो पेटमा भएको बच्चालाई केहि हुन्न । जुना दोधारमा परेकी थिइन् । तर उनलाई न माइतीले यस्तो कुरा पत्याए न त लोग्ने नै । ए इश्वर मेरो सन्तानलाई रक्षा गर भनेर प्राथना गर्नु सिवाए अर्को कुनै उपाए थिएन ।

नभन्दै नौ महिना पुगेर छोरा नै जन्मियो तर त्यो सन्तान जिउदो थिएन । जुना कयौ रात खुब रोइन । उनलाई जतिखेर पनि त्यहि भाकलले पिरोली रह्यो । 

अब उनलाई डर भयो कतै मेरो बाबु राजा छोरालाई यिनीहरुले मार्दिने हुन् कि भन्ने अर्को सन्त्रासले  मनमा डेरा जमाउन पुग्यो । उनको मनमा जहिले पनि डरले सिक्का जमाई रह्यो । फेरी उनि गर्भवती भइन । छोरी जन्मीइन । थाहा भयो एक दुइ बर्षमा उनि अपाङ्ग रहिछिन । 

फेरी अर्की छोरी अब भने सानिमाले छोरा पाउन्निन । बुहारी ढुक्क भइ सकेका थिए । जुना लगातार सन्तान जन्माउने हुँदा सारीरिक रुपमा पनि कमजोर भै रहिकी थिइन् । मानसिक रुपमा पनि कमजोर हुन् पुगेकी थिइन् । उता तिर चक्रपानिका जिम्माल दाइले पनि अलि पेल्दै गएका थिए । आखिर चक्रपानिले दुवै छोरालाई अंश नदिइ सुखै पाएनन । घर एउटा र गोठ एउटा  मात्रै थियो । जिम्मालसमेत बसेको गाउलेले ति छोरा दुइ भाइलाई घर र सम्पूर्ण सम्पत्तिको आधा दुवै छोराहरुलाई र बाँकी आधा सम्पत्ति र गोठ भनेर चक्रपाणि र बाबुराजा को अंश भनेर निर्णय गरिदिए । चक्रपाणिले घर नबनउन्जेल घरको पिढी बारेर बस्ने र एक बर्ष भित्र छोडने गरि कागज गरेर अंशबन्डा गरि दिए । अब भक्तिराम जिमाल्का कान्छा छोरा चक्रपाणिको पिढिको बास हुन् पुग्यो । ससाना ३/ ३ वटा नानीसंग पिढीमा निर्वाह गर्न जुनालाई  अति गारो भो । छोरो बाबुराजा घर भित्र गएर कुढ़ेबाट दुध निकाल्न पुग्थ्यो । 

त्यसलाई के थाहा उनीहरुको छुट्टीभिन्न भएको भन्ने कुरा । एक पटकको कुरा हो, कतौरामा तातो दुध हालिरहेको रहेछ । भाउजुले लखेटी छिन । जुना घरमा थिइनन, घास काटेर बिसाउन नपाउदै बाबुराजा चर्को रोएको आवाज सुनेर दगुर्दै ढोकामा पुगिन । बाबुराजा मात्रै छ सात बर्षको थियो । ढोंकाको चौखटमा ठोक्किएर रगतको आहाल बनेको देखेर जुना पनि त्यहि बेहोस भइन । छिमेकी आएर बाबुराजालाइ चोट लागेको ठाउमा हर्दी बेसार लगाएर रगत बग्न रोकाए र जुनालाई पानि छ्म्केर ब्युताए । 

बुहारी हरुले भन्दै थिए । हामीले घचढी दिएको हैन, देवरबाबु नै आफै ठोक्किनु भएको हो । हाम्रो केहि दोष छैन । तर जुनाले पत्याउन सकिनन् । अब छोरालाई यहा राखे मार्छन भन्दै रुदै, बेहाल गरिन । अझ घर आउदा त्यो हाल देखेर चक्रपाणि दिक्क भए ।  चक्रपाणिको जिम्मालसंग मिलति छैन भन्ने कुरा गाउले थाहा पाएका थिए । चक्रपानिले आफ्नो सम्पती बेचेर मधेस झर्ने निधो गरे तर सम्पती किनिदिने मान्छे भेट्याएनन । जिम्माल भाइका बिचको सम्पत्तिमा कसैले किन्ने हिम्मत पनि गरेनन । कतै ऋण पाउने ठाउ पनि रहेन । जिम्मालले नभने सम्म कसैले ऋण दिन्थेनन पनि । घरको त्यो हाल देखेर चक्रपानिले बाबुराजा छोरोलाई लिएर निस्किए ।

क्रमश :