५. 

कथा : जुना क्रमश: ५

चक्रपाणीले आफु संगै आएको साहिलो (भरिया) लाइ लिएर आफ्नो घरतिर ओरालो झरे । बस जुनालाइ के चाहियो कान्छो भिनाजु अर्थात उनैको पती घरबाटै बिदा भएपछी पिन्जराबाट चरी मुक्त भए जस्तो लाग्यो । टाउकोमा थिचिएको जाँतोको बोझ उत्रिएर हलुङ्गो भएको अनुभव गरिन, बाल मश्तिश्क परेको यो उनको लागी दुर्घटना हो भन्न मिल्छ, आजको जमानामा । उनको मुहारमा अरु चमक थपियो । कहाँ दुलही बनाएर के कस्तो पुजा गराए अनी  ससुरा जेठाजु भन्दै ढोगाए, उनलाई सपना जस्तै लागेको थियो । दुलाहा दुलहीको  पुतलीको खेल खेलेकी बालिका जोडी नै भन्न नमिल्ने संग बिहे, के थाहा उनलाई बिहे यस्तो हुन्छ ? भनेर । न उनलाइ यस कुराको ज्ञान नै थियो । 

न त यति जटिल कुरा सोच्न सक्ने, न बिचार गर्न सक्ने क्षमता नै रहन्छ बाल मष्तिष्कमा । बस उनलाई लाग्थ्यो, अब म घर आउन पाए । बाबा आमाको घर, यहि त मेरो घर हो ? अब मलाइ कहिल्यै पनी नपठाउनुस, भिनाजुकोमा म जादै जान्न भन्दै  बाबा आमाको अगाडी खुट्टा बजारिन । आमाले जुनाको गाला मुसार्दै, अब त जान्ने छोरी तिनका घरमा । बाउतिर आँखा तर्दै यो बिहे गरेर छोरीलाई त जिउदै मार्नु भयो हजुरले त !! भन्दै गुनासो गरिन । गाउँलेले  सम्मान गर्ने मामलाबाजेले केहि नबोली मुन्टो तल झुकाए । 

जुनाले आफ्नी सानी बैनी झुमालाई लिएर बाहिर केटा केटि जमा गरेर खेल्न लगिन । 

तारा बाजी लै लै 

मामा आए घोडा 

आइजु आइन डोली 

पापा ल्याइन सोली 

बाउ माम सुपुक्क 

बिरालो भन्छ म्याउ म्याउ 

****

तारा बाजी लै लै 

मामा आए घोडा 

आइजु आइन डोली 

पापा ल्याइन सोली 

काफल गेडी कुटुक्क 

बिरालो भन्छ म्याउ म्याउ 

अगुल्टो भन्छ उछिट्याउ 

तारा बाजी लै लै 

मामा आए घोडा 

 

ठुलामान्छेले उनलाई अब बिहे गरेपछि यिनी केटाकेटि जमा गरेर खेल्न हुन्न है, जुना ! भनेर हप्काए  । तर उनलाई बिहे न सिए, मेरो बिहे भएकै छैन , बिहेमा बाजा बजाएर हुन्छ, त्यो त पुजा हो बाइ । भन्दै झन् उफ्रिदै नाच्न थालिन ।

यति यति पानी, गंगै रानी !

बसी बसी भरु भने

घैला भन्दा सानी 

उठी उठी भरु भने 

 कम्मर दुख्ने बानी !

******

जुनाको बालपन हठ बालपन सुलभ, उनको मुखमा स्पष्ट देखिन्थ्यो । न उनमा बिहेको कुनै आभाष थियो । न त ब्यबहारमा । बा आमाको काखमा रमाएर उनको दिनचर्या बित्दै जादै थियो । समयले बिस्तारै अगाडी लैजादै थियो ।  आमासंग भान्छा पकाउने देखि लिएर, खेतमा रोपाइँ गर्न, घाँस, दाउरा समेतमा उनले संग संगै साथ दिएकि थिइन् । आमाले पनी यो छोरी घर गए पछि मलाइ कती सम्झना भैरहने छ । यसले त मेरो सबै काममा सघाएकी छ । मामला बाजेसंग कुरा गर्दथिन । 

मामला बाजेको खेतिपाती गरिदिने मान बहादुर थापामगरको घर जुनाको

आफ्नै घर जस्तो लाग्थ्यो । उनकी छोरी मनमाया संगैकि भएकी हुनाले पनि मान बहादुरले आफ्नी छोरीलाई जस्तै माया गर्दथे । जुना प्राय मनमाया संग खेल्न पुगेकी नै हुन्थिन । मनमाया संगै खाने, खेल्ने र कहिले काही त्यहि बस्न खोज्थिन । बिहे भएको भनेर हाम्रो घरमा खान मिल्दैन नानी । 

अब तिम्रो त बिहे गरेर कर्म चलिसक्यो ! भनेर मान बहादुरले भनि रहन्थे । तर जुनालाई केहि मतलब हुन्थेन । मनमायाले जे खान्थी उनि त्यहि खान्थिन । मगरको घरमा जाड पनी बनाइ राखेका हुन्थे । मनमायाले सुटुक्क कटौरामा लिएर आइ दुवै जनाले खान्थे । मनमायाले बिठ्याई गर्न पनि सिपालु थिइन् । थाहा नपाइकन सुटुक्क केहि न केहि गरिहाल्थिन र जुनाले गरेको भनेर लगाउथिन । उनका बाबुले जुनाले भनेपछि गालीबाट बच्थिन। 

एवं रितले गर्दै दिनहरु बितिरहेका थिए । जुना चौध पुगेर पन्द्र बर्ष टेकेकी मात्र थिइन् । हर्लक्क बढेकी जुना उमेर सानो भए पनी बयस्क जस्ती देखिन थालिकी थिइन् । यता माम्लाबाजेले छोरीलाई पठाइदिने हो कि ? भनेर सोचिरहेका थिए । बजैले भने पन्द्र बर्ष नकटीकन पठाउन मैले मनासिब  देख्दिन । अझै सानै छ । त्यसले घर गैर सुख पाउने हैन । सबै काम यहि छोरीको जिम्मा हो क्यारे ! अझै बाल्खै छ क्या सरिर देखेर भएन ? बा आमाका यस्तै कुरा जुनाले सुन्न थालिकी थिइन् । 

 

क्रमश :